This is an automatically generated PDF version of the online resource turkey.mom-rsf.org/en/ retrieved on 2019/11/19 at 20:44
Reporters Without Borders (RSF) & Bianet - all rights reserved, published under Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Bianet LOGO
Sinir tanimayan gazeteciler

Dijital Medya

Türkiye’de 82 milyon 3 bin 882 kişi yaşıyor (TÜİK Şubat 2019). Toplam nüfusunun 59.36 milyonu aktif internet kullanıcısı (toplam nüfusun yüzde 72’si) ve bu sayının 44 milyonu telefonlarından internete bağlanıyorlar (mobil internet kullanıcıları toplam nüfusun% 53’ünü oluşturuyor) (We are Social 2019).

Türkiye İstatistik Kurumu'na (TÜİK) göre internet kullanımı Ağustos 2018 itibariyle yüzde 72,9 civarında. Erkeklerin yüzde 80,4'ü kadınların yüzde 65,5'i internet kullanıyor. TÜİK (2018) tarafından yayınlanan rapora göre, bireylerin 45,6’sı e-devlet sitesi hizmetlerini ve toplam nüfusun% 41,7'si bilgi almak için resmi internet sitelerini kullandı.

We are Social (2019) tarafından yapılan "İnternet ve Sosyal Medya Kullanıcı İstatistikleri" isimli araştırmaya göre, Türkiye’de İnternet kullanıcılarının% 84'ü her gün internete giriyor ve herhangi bir cihaz üzerinden internette ortalama 7 saat geçiriyorlar. Toplumun % 12'si haftada en az bir kez çevrimiçi oluyor.

Türkiye’de 52 milyon sosyal medya kullanıcısı var. Sosyal medya platformları arasında en popüler olan Youtube. Onu hemen Instagram ve Facebook takip ediyor (2017’de Instagram Facebook’un gerisindeydi). (We are Social 2019)

Reuters Enstitüsü'nün yayınladığı rapora göre (2018), Türkiye’de sosyal medyayı haber kaynağı olarak gören kentli nüfusun oranı 2016’da %73 iken, bu oran 2018 yılında yüzde 66’ya düşmüş. Sosyal medya platformları arasında, habere ulaşmak için Facebook %51 oranıyla ilk sırada. Youtube yüzde 41, Twitter yüzde 35 oranında kullanılıyor.

Prof. Dr. Yanatma (2018) tarafından hazırlanan Reuters Enstitünün raporuna göre, habere ulaşmak için kullanılan ana kaynaklar siyasi yönelimlere göre çarpıcı biçimde değişiyor. Dijital medya (%45) sol görüşlüler için birincil kaynak iken, sağ görüşlüler için bu oran %59.

Reklamcılar Derneğinin Mart 2019’de yayınlanan tahmini verilerine göre, reklamlara yapılan toplam 2751 milyon TL  tutarındaki yatırımların, yüzde 28,9’unu oluşturu dijital medyaya giden yatırımlar oluşturuyor Yüzde 14.8 oranında büyüyen dijital medya yatırımları, 2.385 milyon TL’ye ulaştı.

Demirören Grubu'nun, hurriyetkurumsal’da yayınladığı rapora göre, hurriyet.com.tr medya kuruluşları arasında dijital alanda lider durumda. Ancak Grup, hiçbir araştırma şirketiyle şeffaf bir şekilde bu verileri paylaşmıyor. Bu nedenle, 2018 yılı için, hurriyet.com.tr, milliyet.com.tr, ve gazetevatan.com MoM’un incelediği medya portalları arasında listelenmiyor. Bu durumda, Gemius'un (Ekim 2018) yaptığı araştırmaya göre, Ciner Grubun sahip olduğu haberturk.com ilk 10 listesinde, ilk sırada yer alıyor.

Sosyal medya, hükümetin de yakın takibi altında. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan; Temmuz 2016'daki Atatürk Havalimanı saldırısından sonra sosyal medyaya "karşı" olduğunu söyleyerek Twitter'ı - ve genel olarak sosyal medyayı - bir çok kez eleştirmişti. Türkiye'de internet sitelerine erişimin engellenmesi, içerik kaldırımı, sosyal medya erişimlerinin kesilmesi adeta normalleştiriliyor. En son, 2016'da da Twitter, Facebook ve Youtube geçici süreyle kapatıldı.

Ocak-Temmuz 2018’i içeren güncellenmiş son Twitter raporu, Türkiye'den 13843 hesabın bildirildiğini ve 2,560 hesaptaki bazı içerikleri kaldırdıklarını belirtti. Türkiye (devlet ve polis) 8480 hesabın kaldırılmasını istedi. Twitter, 425’i Türkiye’den olmak üzere 527 hesabı buzladı. Buzlanan 2656 tweetten, 1464’ü Türkiye’nin isteğiydi. Twitter, Türkiye’den gelen 508 mahkeme emrinin 113’üne karşı, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ilkelerine uymadıkları ve / veya söz konusu içeriği belirlemedikleri gerekçesiyle itiraz etti.

Bu rapora göre, Türkiye, dünya genelinde içerik kaldırmaya ilişkin toplam talebin yaklaşık %73’ünü oluşturarak en çok istekte bulunan ülke oldu.

Ayrıca, 29 Nisan 2017’de Wikipedia’ya erişim resmi bir açıklama yapılmadan engellendi. Bir süre sonra Ankara 1. Asliye Ceza Mahkemesi, “Suriye İç Savaşı’ndaki Yabancı Müdehalesi” ve “Devlet Destekli Terörizm” başlıklı makalelere erişimin engellenmesi için Wikipedia’nın yasaklandığını bildirdi. Mart 2019 itibariyle, Türkiye’de Vikipedi’ya erişim hala yasak.

Mart 2018’de, RTÜK’e çevrimiçi içeriği düzenleme yetkisi veren yeni kanun parlamento tarafından onaylandı. RTÜK bu yetkiyi yanlızca Netflix, Blu TV vb. ticari yayın hizmetlerine karşı değil, uluslararası çevrimçi yayın yapan platformlara karşı da kullanabilecek.

Kapatılan ve erişimi engellenen web-siteleri

MoM Türkiye ekibi 2016 yılında erişimi engellenen web-sitelerini, yasaklı web sitelerini listeleyen engelliweb.com üzerinden raporlamıştı. Bu rapora göre 2016 yılında 117 bin 949 web sitesi kapalı durumdaydı ve 1423 haber ve diğer URL'ler ile 1098 YouTube videosuna erişim engellenmişti. Ancak 2018 yılı itibariyle engelliweb.com da kapanmış durumda. 2018 yılına ait veriler, BİA Medya Gözlem raporundan (2018) derlendi. Bu rapora göre, 2018 yılında en az 2950 İnternet haberi, 77 Twit, 22 Facebook paylaşımı, 5 Facebook video, 10 İnternet sitesine erişim engellendi; üç yayın yasağı (biri geçici) çıktı.

  • Project by
    Bianet
  •  
    Sinir tanimayan gazeteciler
  • Funded by
    BMZ