This is an automatically generated PDF version of the online resource turkey.mom-rsf.org/en/ retrieved on 2019/10/17 at 00:29
Reporters Without Borders (RSF) & Bianet - all rights reserved, published under Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Bianet LOGO
Sinir tanimayan gazeteciler

Şeffaflık

Medya gruplarıyla ilgili bilgilere çoğu zaman ticaretsicil.gov.tr adresindeki Ticaret Sicil Gazetesi'nden ulaşılıyor. Arşiv, şirket isimlerine göre araştırmaya imkan tanıyor. Gazeteler şirket ve imtiyaz sahibi bilgilerini her nüshada künyede yayımlamak zorunda. İnternet sitelerinin yanı sıra, TV kanalları ve radyo istasyonlarının da şirket sahipleri çoğunlukla ilgili web sitesinde yer alıyor.

Ancak; bir çok medya kaynağı; yalnızca kendilerine hissedar olan şirketlere sahip. Bu yüzden, gerçek bir şahsın adına ulaşmak için; ticaret sicildeki birbirine bağlı birçok şirketin üzerinden geçmek gerekli olabilir. Ticaret sicil arama motoru, bir özel kişinin adının doğrudan aranmasına izin vermiyor; ancak bunu İstanbul Ticaret Odası'nın web sitesi "ito.org.tr/wps/portal/bilgi-bankasi" adresinde yapmak mümkün (İstanbul'da kayıtlı şirketler için). Ticaret Odası'nın arama motorundaki isim arama fonksiyonu, yalnızca şahsın üyesi olduğu yönetim kurulunu gösteriyor ama şahsın hangi firmalarda hisselerinin olduğunu göstermiyor (eğer mevzu bahis şirket "Limited" değilse). Bunu bulmak için, yapılabilecek tek yol; şirketin adını öğrenmek ve Ticaret Sicil gazetesindeki kayıtlarını tek tek incelemek olacaktır. Eski kayıtların bazıları Ticaret Sicil Gazetesini kullanarak açılamıyor, bu yüzden, eğer hisseler uzun bir süre değişiklik göstermediyse hissedarlara yönelik bilgiye ulaşmak imkansız.

Finansal bilgiler halka açık değil

Doğuş ve İhlas holding gibi kurumların kimi finansal raporları ulaşılabilir olsa da bu kurumlar, güncellemelerle gelirlerini ve karlarını yayınlamıyorlar. Finansal gelirlerinin doğrudan kamuya açık olmadığını ve bu bilgileri paylaşmayacağını belirten şirketler arasında, Kalyon Grup, Demirören, Estetik, Türk Medya (eski ES Medya), Hayat Görsel Yayıncılık, Albayrak Group, MN Yazılım var.

Demirören Grubu, Doğan Grubunun medya varlıklarını 2018 yılında satın aldıktan sonra sadece Hürriyet gazetesi için faaliyet raporlarını yayınlıyor. 2018 yılı faaliyet raporuna hurriyet.com.tr üzerinden erişim sağlanabiliyor. MoM ekibi, Demirören grubunun dijital haber platformlarının finansal gelirleriyle ilgili bilgi almak için grubunun kamuya açık raporların paylaşıldığı websitesine yönlendirildi. Edinilen bilgiye göre bahsi geçen finansal raporlar, sadece hurriyet.com.tr’nin değil, posta.com.tr ve fanatik.com.tr’nin de dahil olduğu grubun sahip olduğu tüm dijital medyaya dair.

Demirören Grubu'nun, hurriyetkurumsal’da yayınladığı rapora göre, hurriyet.com.tr medya kuruluşları arasında dijital alanda lider durumda. Ancak Grup, hiçbir araştırma şirketiyle şeffaf bir şekilde bu verileri paylaşmıyor. Bu nedenle, 2018 yılı için, hurriyet.com.tr, milliyet.com.tr, ve gazetevatan.com MoM’un incelediği medya portalları arasında listelenmiyor.

Ciner Grubuna finansal gelirlerine dair iki tur e-posta atmamıza ve rağmen, bu gruptan hiçbir cevap alamadık.

Ayrıca, Fox TV, Show TV, Star TV, NTV, Kanal D ve CNN TÜRK TV kanallarından; Kral FM, Radyo 7, A Haber Radyo, Show Radyo, NTV Radyo, TGRT FM ve CNN Türk radyo istasyonlarından; haberturk.com, memurlar.net websitelerinden bu konuda hiçbir yanıt alamadık. Radyo D gelirlere dair bilgilerin kamuya açık olmadığını söyledi.

Bilgi edinme talepleri yanıtsız kaldı

TRT FM, TRT1 (TV) ve Anadolu Ajansı (AA); MOM'nin haber alma özgürlüğü taleplerine ve gelirlerine dair sorulara yanıt vermedi. Radyo Televizyon Üst Kurulu'ndan (RTÜK) en yüksek gelire sahip 10 TV ve 10 radyo kanalından kesmiş olduğu meblağı öğrenmek istedik. Ancak aslen kamuya açık olması gereken bu bilgi, bunun mali bir sır olduğu söylenerek bizimle paylaşılmadı.

Basın İlan Kurumu (BİK), en çok satan 10 gazeteyi seçmek için kullanılan bir veriyi, en çok satan 10 gazete ve satış rakamlarını açıkladı. Ancak, Basın İlan Kurumu bu gazetelere geçen yıl ne kadar para ödediğini (kamu duyuruları ve reklamları için), yine ticari bir sır olduğu gerekçesiyle, açıklamadı.

  • Project by
    Bianet
  •  
    Sinir tanimayan gazeteciler
  • Funded by
    BMZ