This is an automatically generated PDF version of the online resource turkey.mom-rsf.org/en/ retrieved on 2019/12/15 at 08:31
Reporters Without Borders (RSF) & Bianet - all rights reserved, published under Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Bianet LOGO
Sinir tanimayan gazeteciler

Teknoloji

Türkiye’de evinde en az bir akıllı telefon bulunan hanelerin oranı yüzde 98,7. Evlerinde en az bir dizüstü bulunan hanelerin oranı yüzde 37,9; akıllı TV bulunan hanelerin oranı yüzde 32,1 ve tablet bulunduran hanelerin oranı ise yüzde 28,4. Hanelerin yüzde 19,2’sinde ise en az bir masaüstü bilgisayar var. (TUIK /2018b)

Hanelerin yüzde 83,8’i evden İnternete erişim imkânına sahip oldu (TUIK 2018a). Hanelerin yüzde 44,5’i internete kablosuz bağlantı üzerinden, yüzde 79,4’u da mobil veri üzerinden internete erişim sağladı (TUIK 2018). Reuters Enstitüsü’nün 2018 yılı verilerine göre, haberlere ulaşmak için en sık kullanılan cihaz yüzde 72 oranıyla akıllı telefonlar oldu.

Araştırmalara göre, muhalifler için internet en temel haber kaynağı. Bu sayede Periscope ve Youtube üzerinden gerçekleşen canlı yayınlar popüler alternative medyalara dönüşüyor (Reuters Enstitüsü, 2018).

Türkiye’de de arama motorları arasında en çok tıklanan Google. Mobil ekosistem içinde en önemli oyuncular Samsung ve Apple ve Facebook sosyal medya kullanımında birinci sırada. Youtube ve Twitter kullanımları ise Facebook’tan sonra geliyor.  (Reuters)

2018’de Türkiye’deki bireylerin yüzde 45,6’sı e-devlet hizmetlerinden faydalandı. Online alışveriş oranı ise yüzde 29,3 (TUIK 2018).

Telekomunikasyon

Ocak 2019 itibariyle, internet altyapısının yüzde 80’ine sahip olan Türk Telekom en geniş kapsamlı internet servis sağlayıcı. Millenicom (Almanya), Superonline (Turkcell’e ait), Vodafone Net (Birleşik Krallık), Türknet, D Smart gibi şirketler de Türk Telekom’un altyapısını kullanan diğer servis sağlayıcılar arasında yer alıyor.

2013 yılında, 4G mobil teknolojilerinin kurulum ve yönetimini Savunma Sanayi Bakanlığı’na veren ULAK isimli proje ilan edildi.  Askeri savunma ve iletişim şirketi ASELSAN ve SSM’nin üstlendiği ULAK projesine göre, Türkiye’de 4G mobil pazarında faaliyet gösteren tüm şirketlerin yerel teknolojileri kullanmasını şart koşmak için teknolojik bir altyapı oluşturulacaktı.Fakat bir süre sonra, 4G teknolojisi dünyada yer almayan ve sadece Türkiye içinde konuşulan 4.5 G teknoloji sistemine dönüştü ki bu Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “milli” kabiliyetleri olan iletişim teknolojileri oluşturulmasına dair beklentisini de karşılayacaktı. Mayıs 2018’de “Milli baz istasyonu” olan ULAK’ın açılışı Kars’da yapıldı.

Uydu teknolojilerine gelince, 1998 yılında kurulan TÜRKSAT, ses, veri, internet (Kablo Net ve Uydu Net), televizyon ve radyo yayını sağlayan Türkiye’nin tek uydu operatörüdür. TÜRKSAT, Asya ve Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyayı kapsayan telekomunikasyon servisi sağlıyor. TÜRKSAT aynı zamanda Türkiye’nin e-devlet portalını, kablolu tv platformlarını işletir ve Amerika’daki Inmarsat gibi şirketlerle küresel bağlantıları vardır.  Telekomunikasyon kategorisinde, TÜRKSAT, ihracat sektöründe 2018 yılında birinci oldu.

Darbe Girişiminin Ardından

15 Temmuz 2016 yılında yaşanan darbe girişiminin ardından, AKP hükümeti TIB’in (Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı) görev ve sorumluluğunu, BTK’ya (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) devretti. Darbe girişimi ertesinde, AKP hükümeti sadece yasal kısıtlamalar değil internete erişim engellemeleri ve VPN kısıtlamaları da getirdi.

BTK’nın ilişkili olduğu bakanlık Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve çalışanları hükümet tarafından atanıyor. Tüm ülkeyi ya da belirli bölgeleri kapsayan, internet bağlantıları kesintileri, interneti yavaşlatma, filtreleme ve engelleme gibi Telekomünikasyonla ilgili tüm meselelerde merkezi otoritedir. BTK, ailelere “güvenli internet” sağlamak için filtreleme uygulamalarını etkin hale getirmektedir.

Twitter'ın 2018 (Ocak-Haziran) şeffaflık raporuna göre, Türkiye, dünya genelinde içerik kaldırmaya ilişkin toplam talebin yaklaşık yüzde 73’ünü oluşturarak en çok istekte bulunan ülke oldu.  Twitter, 425’i Türkiye’den olmak üzere 527 hesabı buzladı. Buzlanan 2656 tweetten, 1464’ü Türkiye’nin isteğiydi.

Ayrıca, 29 Nisan 2017’de Wikipedia’ya erişim resmi bir açıklama yapılmadan engellendi. Bir süre sonra Ankara 1. Asliye Ceza Mahkemesi, “Suriye İç Savaşı’ndaki Yabancı Müdehalesi” ve “Devlet Destekli Terörizm” başlıklı makalelere erişimin engellenmesi için Wikipedia’nın yasaklandığını bildirdi. Mart 2019 itibariyle, Türkiye’de Wikipedia’ya erişim hala yasak.

Freedom House’un İnternet Özgürlüğüne dair Ekim 2018’de yayınladığı son raporuna göre, 65 ülke üzerinden yapılan sıralamada Türkiye 66 puan alarak “özgür olmayan” ülkeler arasında yeraldı. (Puan ölçütü şöyle; en özgür ülke “0 puan” ve en az özgür ülke “100 puan” üzerinden değerlendiriliyor. Özgür olmayan internet sıralaması ise “erişim engellemeleri”, “içeriği sınırlandırma” ve “kullanıcı haklarının ihlal edilmesi” açısından değerlendiriliyor.

RTÜK Hakkında

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK); 1994'te "Radyo ve Televizyon Girişimleri ve Yayınlarının Kurulmasına İlişkin Yasa" gereğince kuruldu. Kurulun sorumlulukları arasında yayıncılık için düzenlemeler yapmak, lisans vermek, yayıncıların izlenmesi yer alıyor.

2018 yılında yeni RTÜK düzenlemeleri yayınlandı. RTÜK’e internet yayıncılığı için yetki veren bu düzenlemelerle, internette yayın yapan tüm yayıncılara, RTÜK’ten yayın yetkisi alma zorunluluğu getiriliyor. Yeni düzenlemelerle, RTÜK, Netflix ya da BluTV gibi dizi, sinema, belgesel yayını yapan platformlar da aynı karasal yayında yaptığı gibi içeriği değerlendirebilecek (içeriğin kaldırılmasını isteyebilecek) ve buna dair rapor hazırlayabilecek

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların 2018 yılı için ödeyeceği uydu ve kablolu yayın lisans ücretleri ile platform ve altyapı işletmeci kuruluşların ödeyeceği yayın iletim yetkilendirme ücretleri ile kanal/frekans yıllık kullanım ücreti katsayısı (K), yeniden değerleme oranı olan yüzde 14,47 oranında artırıdı. 2018 yılında, radyo yayıncılığı için lisans ücreti 30.160,00 TL olup, TV yayıncılığı için lisans ücreti 301.600,00 TL’ydi.

  • Project by
    Bianet
  •  
    Sinir tanimayan gazeteciler
  • Funded by
    BMZ