Gazete

 

Gazeteler, Ajanslar, Dergiler  

 

Türkiye’de en son verilere göre 172 ulusal, 112 bölgesel, 2.447 yerel olmak üzere toplamda 2.731 gazete yayımlanıyor (TÜİK 2015).

Ulusal gazetelerin 2015’teki günlük tirajı ortalama 4 milyon 591 bin 784 oldu. Yerel gazete tirajlarıyla birlikte toplam tiraj 5 bin 461 bin 583’e çıkıyor. Bu da Türkiye nüfusunun, 78 milyon 741 bin 53’ün yüzde 6’sını oluşturuyor. TÜİK’in tiraj verisi ücretsiz dağıtılan gazeteleri de kapsıyor. Medyatava’nın dağıtım şirketlerinden aldığı verilere göre ise Ekim 2016’da günlük ortalama tiraj 3 milyon 300 bin (nüfusun % 4’ü). 

 

 

İlan gelirinde gazeteler ikinci sırada 

 

Gazeteler TV’den sonra en çok ilan geliri alan mecra. Reklamcılar Derneği’nin açıkladığı 2016 yılı ilk 6 ay tahmin verilerine göre yılın ilk yarısında yüzde 14 büyüyen sektörde gazeteler ilan almada yüzde 14.75 ile, televizyondan (% 53.2) sonra, gazeteler ikinci sırada. 

2016’nın ilk 6 ayı itibariyle; Hürriyet, Sabah ve Posta, reklam gelirleri bakımından ilk üçte yer alıyor.

Gazete gelirlerinin önemli bir kısmını, Basın İlan Kurumu’nun (BİK) dağıttığı kamu duyuruları ve reklamlar oluşturuyor. Gazetelere verilen ilanlar tiraja göre belirleniyor. Bedava dağıtılan gazetelerin de tiraja dahil edildiği, ilan almak için tirajların yüksek gösterildiği yaygın olarak konuşuluyor. 

BİK, son 12 ayda gazetelere dağıtılan reklamları açıklamaya yönelik MOM’un, haber alma hakkı çerçevesinde yaptığı talebe yanıt vermeyi reddetti. 

BİK’in 2016 Haziran verilerine göre, en popüler 10 gazete Hürriyet, Sabah, Posta, Türkiye, Takvim, Sözcü, Habertürk, Milliyet, Yeni Şafak ve Güneş’ten oluşuyor. Doğan ve Kalyon gruplarının her biri iki gazeteye sahiptir. İhlas Gazetecilik, Estetik Yayıncılık, Habertürk Gazetecilik, Milliyet Gazetecilik, Yeni Şafak Gazetecilik ve Ethem Sancak'a ait şirketler arasındaki ES Yayıncılık ise birer gazetenin sahibi.

En popüler 10 gazete listesindeki Doğan grubuna ait Hürriyet ve Posta ile Burak Akbay’ın Sözcü dışındaki gazetelerin yayın politikaları iktidar ve iktidar partisi AKP yanlısı. Sözcü gazetesi sahibi Burak Akbay hariç, tüm gazete sahipleri enerji ve inşaat gibi medya dışı sektörlerde yatırımlarıyla faaliyet gösteriyorlar. 

Kapatılan ajans, gazete ve dergiler

 

Ekim 2015'te İpek Koza Holding'in Millet ve Bugün gazetelerine, Mart 2016'da Zaman, Today's Zaman ve Meydan gazeteleriyle Cihan Haber Ajansı ve Aksiyon dergisinin sahibi Feza Yayıncılık'a kayyum atandı. Kayyumlar gazeteleri kapattı.

15 Temmuz Darbe Girişim sonrası 20 Temmuz 2016'da ilan edilen Olağanüstü Hal Yönetimi (OHAL) kapsamında çıkarılan 668 (27 Temmuz 2016), 675 (29 Ekim 2016) ve 677 (22 Kasım 2016) sayılı kanun hükmündeki kararnamelerle (KHK) 178 medya kuruluşu kapatıldı.

668 (45), 675 (10) ve 677 (7) sayılı kanun hükmündeki kararnamelerle 62 gazete, 668 sayılı KHK ile 14, 675 sayılı KHK ile üç ve 677 sayılı KHK ile bir olmak üzere 18 dergi, 668 sayılı KHK ek listesiyle üç, 675 sayılı KHK ek listesiyle iki haber Ajansı, 668 sayılı KHK ile 29 yayınevi ve dağıtım şirketi kapatıldı.

Bu kapatmalar kanun hükmünde kararnamelerde "Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY), terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulu'nca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı" olmakla gerekçelendirildi.

Kapatılan gazetelerden altısı (Bingöl Olay, Kurtuluş gazetesi, Lider gazetesi, İscehisar gazetesi, Ege'de Sonsöz ve Hakikat gazetesi) KHK kararlarıyla yeniden açıldı.

 

Kapatılan gazeteler

 

Adana Haber Gazetesi, Batman Postası Gazetesi, Adana Medya Gazetesi, Batman Doğuş Gazetesi, Akdeniz Türk Gazetesi, Bingöl Olay Gazetesi, Şuhut'un Sesi Gazetesi, İrade Gazetesi, Kurtuluş Gazetesi, İskenderun Olay Gazetesi, Lider Gazetesi, Ekonomi, İscehisar Durum Gazetesi, Ege'de Son Söz Gazetesi,Türkeli Gazetesi, Demokrat Gebze Gazetesi, Antalya Gazetesi, Kocaeli Manşet, Yerel Bakış Gazetesi, Bizim Kocaeli, Nazar, Haber Kütahya Gazetesi, Batman Gazetesi, Gediz Gazetesi, Son Nokta Gazetesi, Zafer Gazetesi, Merkür Haber Gazetesi, Hisar Gazetesi, Millet Gazetesi, Turgutlu Havadis Gazetesi, Bugün Gazetesi, Milas Feza Gazetesi, Meydan Gazetesi, Türkiye'de Yeni Yıldız Gazetesi, Özgür Düşünce Gazetesi, Hakikat Gazetesi, Taraf Gazetesi, Urfa Haber Ajansı Gazetesi, Yarına Bakış Gazetesi, Ajans 11 Gazetesi, Yeni Hayat Gazetesi, Yeni Emek Gazetesi, Zaman Gazetesi, Banaz Postası Gazetesi, Today's Zaman Gazetesi, Özgür Gündem Gazetesi, Batman Çağdaş Gazetesi, Azadiya Welat Gazetesi, Cizre Postası Gazetesi, Yüksekova Haber Gazetesi, Güney Express Gazetesi, İdil Haber Gazetesi, Kızıltepe'nin Sesi Gazetesi, Urfanatik Gazetesi, Prestij Haber Gazetesi, Express Gazetesi, Dağyeli Gazetesi, Türkiye Manşet, Akis Gazetesi, İpekyolu Gazetesi,Yedigün Gazetesi, Son Dakika Gazetesi.

 

Kapatılan dergiler

 

Akademik Araştırmalar Dergisi, Aksiyon, Asya Pasifik (PASİAD) Dergisi, Bisiklet Çocuk Dergisi, Diyalog Avrasya Dergisi, Gül Yaprağı Dergisi, Nokta, Sızıntı, Ekolife Dergisi, Ekoloji Dergisi, Fountain Dergisi, Gonca Dergisi, Yağmur Dergisi, Yeni Ümit, Zirve Dergisi, Özgürlük Dünyası Dergisi, Tiroj Dergisi, Evrensel Kültür, Haberexen dergisi.

 

Kapatılan haber ajansları

 

Cihan Haber Ajansı, Muhabir Haber Ajansı, SEM Haber Ajansı, Dicle Haber Ajansı, Jin Haber Ajansı.

 

Kapatılan yayınevi ve dağıtım şirketleri

 

Altın Burç Yayınları, Işık Akademi, Burak Basın Yayın Dağıtım, Işık Özel Eğitim Yayınları, Define Yayınları, Işık Yayınları, Dolunay Eğitim Yayın Dağıtım, İklim Basın Yayın Pazarlama, Giresun Basın Yayın Dağıtım, Kaydırak Yayınları, Gonca Yayınları, Kaynak Yayınları, Gülyurdu Yayınları, Kervan Basın Yayıncılık, GYV Yayınları, Kuşak Yayınları, Ufuk Basın Yayın Haber Ajans Pazarlama, Muştu Yayınları, Ufuk Yayınları, Nil Yayınları, Waşanxaneya Nil, Rehber Yayınları, Yay Basın Dağıtım Pazarlama-Reklamcılık, Sürat Basım Yayın Reklamcılık Eğitim Araçları, Yeni Akademi Yayınları, Sütun Yayınları, Yitik Hazine Yayınları, Şahdamar Yayınları, Zambak Basın Yayın Eğitim Turizm.

 

Resmi İlanlarla ilgili yeni düzenleme

 

Devletin resmi ilanların dağıtımı için kamu tüzel kişiliğine haiz bir yapı olarak kurduğu Basın İlan Kurumu'nun 5 Ekim 2016'da yürürlüğe giren "Resmi İlan ve Reklamlar ile Bunları Yayınlayacak Süreli Yayınlar Yönetmeliği" ile resmi ilan konusuna yeni bir kriter geldi. Gazetelerin imtiyaz sahibi gerçek ya da tüzel kişilikleri, tüzel kişilik temsilcileri, ortakların çoğunluğu ya da varsa tüzel kişi temsilcisi hakkında "Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar" ve/veya "Terörle Mücadele Kanunu" kapsamında dava açılması halinde dava sonuçlanıncaya kadar yayının ilan alımı durdurulacak. Aynı suç ya da suçlardan yargılanan asgari fikir işçisi kadrosunda bulunanların ise 5 gün içerisinde kadrodan çıkarılması gerekecek. Aksi takdirde resmi ilan hakkı durdurulacak.

  • Project by
    Bianet
  •  
    Reporters without borders
  • Funded by
    BMZ