This is an automatically generated PDF version of the online resource turkey.mom-rsf.org/en/ retrieved on 2019/10/17 at 02:41
Reporters Without Borders (RSF) & Bianet - all rights reserved, published under Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Bianet LOGO
Sinir tanimayan gazeteciler

Ticari Çıkarlar: Holdingler, yatırımlar ve kamu ihaleleri

En büyük 40 medya kuruluşuna sahip olan şirket ortaklarının çoğu iş insanları. Bu medya gruplarının içinde yer aldıkları 6 holding (Doğuş, Demirören, Albayrak, Ciner, Kalyon ve İhlas) inşaat, enerji, maden ve turizm sektörlerinde iş yapıyor.

Bu gruplar (Doğuş, Demirören, Ciner, Kalyon, Albayrak, İhlas ve Türk Medya), MOM tarafından yapılan izleyici paydalarına göre 40 medya arasından 28’inin yayınını yapıyor. Bu 40 medya kuruluşu arasında, dokuz gazete (Sabah, Türkiye, Takvim, Habertürk, Milliyet, Yeni Şafak, Güneş, Akşam, Posta) , yedi TV kanalı ( ATV, A Haber, SHOW TV, Star TV, NTV, Kanal D, CNN TÜRK), altı radyo istasyonu (A Haber Radyo, Kral FM, NTV Radyo, TGRT FM, Radyo D, CNN Türk) ve altı web sayfası (sabah.com.tr, ntv.com.tr, ahaber.com.tr, takvim.com.tr, bloomberght.com.tr, haberturk.com,) yer alıyor.

Albayrak Grubu, Kalyon Grubu, İhlas Grubu, Doğuş Grubu gibi kuruluşlar, son yıllarda üçüncü havalimanından metro inşaatına ve kentsel dönüşüm projelerine çok çeşitli ve önemli kamu ihalelerini kazandılar.

Demirören Grup: İş hayatına likit petrol ticaretiyle başlayan Erdoğan Demirören 2011'de Milliyet'i satın alarak medya sektörüne girdi. Holdingin hisselerinin tamamı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la yakın bağları olan ve iktidar partisi AKP'yi açıkça destekleyen Demirören Ailesi'ne ait. Demirören ailesi medya, enerji, madencilik ve inşaat alanları gibi birçok sektörde aktif.

Erdoğan Demirören, 8 Haziran 2018'de vefat edene kadar Demirören Holding’in en büyük hissedarıydı. Demirören’in ölümünden sonra oğlu Yıldırım Demirören, Demirören Holding Yönetim Kurulu Başkanı olarak seçildi.

Fikret Tayfun Demirören, Yıldırım Demirören, Meltem Oktay'ın sahipliğindeki grup; medya, imalat, alışveriş merkezleri, gayrimenkul, liman işletmeciliği, inşaat, eğitim ve turizm alanlarında faaliyet gösteriyor. İstanbul İstiklal Caddesi'ndeki, Vakıflar Müdürlüğü'nden alınan ve eski bina planına uygun yapılmadığı için eleştirilere neden olan Demirören Alışveriş Merkezi'nin de sahibi. Yıldırım Demirören, Türkiye Futbol Federasyonu başkanı olarak Süper Lig yayın ihalesinde İhale Komisyonu üyesi. Son olarak Super Lig ve 1. Lig yayın hakları ihalesi Katar sermayeli beIN SportS'a satılan Digiturk'ün oldu.  2003'de dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Fikret Tayfun Demirören'in nikah şahidiydi. Mayıs 2016'da da, Erdoğan Demirören ve iki oğlu (Yıldırım ve Fikret Tayfun) Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kızının düğününe katıldılar.

13 Nisan 2018’de Yıldırım Demirören’in kızı Yelda Demirören, Kalyon Grup Yönetim Kurulu başkan vekili Haluk Kalyoncu’yla evlendi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan çiftin nikah şahidiydi.

Mart 2018’de Demirören Grubu Doğan Grubu'nun tüm medya varlıklarını 916 milyon Dolara satın aldı. Demirören Grubu Hürriyet, Posta ve Fanatik dahil olmak üzere 5 gazeteye; bir haber ajansına (DHA), bir dağıtım şirketine (YAYSAT), iki TV kanalına (Kanal D ve CNNTURK) sahip.

Doğuş Holding, Şahenk ailesinin sahipliğinde. Doğuş Medya Grubu'nun (DMG) yüzde 99.3'ünü elinde tutuyor. Ayhan Şahenk öncelikle inşaat sektöründe, daha sonra finans, turizm ve otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Grup 1951 yılında Ayhan Şahenk tarafından kuruldu.

Grup, Şubat 2017'de Garanti Bankasındaki yüzde 9,95'lik son hissesini İspanyol BBVA Banco Bilbao Vizcaya Argentaria'ya satıncaya kadar bankacılıkta da faaliyet gösterdi.

Doğuş Medya Grup 2.870.000.000 Türk Lirası sermaye ile, 1999 yılında NTV'nin satın alınmasıyla kuruldu ve National Geographic ve Condé Nast gibi global şirketlerle çalışmakta ve medya sektöründe ilerleme kaydetmeye devam ediyor. Grup, İstanbul'daki metro inşaatları ve Galataport, yolcu gemileri için bir terminal ve İstanbul Karaköy'de bir otel inşaatını içeren bir proje de dahil olmak üzere birçok ihale kazandı. Doğan Grubu ortaklığında yürütülen Giresun Aslancık Barajı ve Hidroelektrik Santrali de dahil.

Medya grubunda 4 televizyon kanalı, 7 online marka, 4 radyo istasyonu, 3 lisanslı aylık dergi bulunuyor.

Ciner Yayın Holding ve Ciner Medya Yatırımları medya şirketlerinin tamamı Turgay Ciner'e ait. Holding, 2009'da Habertürk gazetesiyle medya sektörüne girdi. 2013'de Show TV'yi Çukurova Grubu'ndan devralan TMSF'den satın alarak medya yatırımlarını artırdı. Halen üç televizyon kanalı, bir gazetesi yayında. Ciner Enerji ve Madencilik Grubu, Ciner Medya Grubu ile Ciner Ticaret, Sanayi ve Hizmet Grubu olarak faaliyet gösteriyor. Grup yüzde 74 hissesine sahip olduğu Eti Soda'da bir devlet kuruluşu olan Eti Maden İşletmeleri A.Ş. ile ortak. Konya'da 500 MV'lık bir termik santral ve Şırnak Silopi Termik Santrali ihalelerini de aldı. Mersin-Akkuyu'da yapılması planlanan nükleer santral ihalesinde ise tek teklif Ciner Grubu'ndan geldi. Kasım 2016'da Siirt Şirvan 16 kişinin göçük altında hayatını kaybettiği Madenköy bakır madenini işletiyor. Grubun sahip olduğu Kasımpaşa Spor Kulübü'nün stadyumu Recep Tayyip Erdoğan adını taşıyor.

Ciner Medya Grubu, finansal sorunlar nedeniyle Habertürk gazetesinin basımını durdurmaya karar verdiğini açıkladı. Gazetenin son baskısı 6 Temmuz 2018'de yayınlandı. Habertürk gazetesi haberturk.com üzerinden çevrimiçi olarak yayın hayatına devam ediyor.

Kalyon Grubu gazete, radyo, televizyon, internet haber portalı, haber ajansı, dergicilik, inşaat ve enerji sektörlerinde faaliyet gösteriyor. Grubun sahibi Hasan Kalyoncu'nun oğlu Ömer Faruk Kalyoncu, Turkuaz Grubu'nun sahip olduğu ATV-Sabah yayınlarını almak için Eylül 2013'te Zirve Holding'i kurdu. Zirve Holding beş gazete, dört TV, 15 dergi, 3 internet yayını, 6 radyonun sahibi. Kalyon Grubu İstanbul üçüncü havalimanı, Mecidiyeköy - Mahmutbey metro inşaatı, Taksim'in yayalaştırılması, Bakırköy Adliyesi, metrobüs hattı, İstanbul üçüncü havalimanı, Türkiye-Kıbrıs içme suyu hattı, Başakşehir stadyumu ve Çanakkale-Ayancık yolu inşaatı gibi önemli kamu ihalelerini aldı. 2004'de dönemin başbakanı olan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ömer Faruk Kalyoncu'nun nikah şahidiydi.

Haluk Kalyoncu (Kalyon Grubu'nun kurucusu Hasan Kalyoncu'nun oğlu) ve Yelda Demirören (Demirören Holding Yönetim Kurulu Başkanı Yıldırım Demirören'in kızı) 13 Nisan 2019’da evlendi. Çiftin nikah şahitleri Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’dı.

Zeki Yeşildağ, Türk Silahlı Kuvvetleri için zırhlı personel taşıyıcı ve Emniyet Genel Müdürlüğü için TOMA üreten BMC'in sahibi Ethem Sancak'tan ES Medya'yı (3 televizyon kanalı, 3 gazete ve bağlı internet siteleri, 2 radyo) 2017 yılında satın aldı. ES Medya artık Türk Medya Grup (T Medya Yatırım San. Ve Tic. A.Ş.) olarak biliniyor.  Bu çalışmanın amaçları doğrultusunda, bu medya grupları, “Türk Medya Grup” ismi altında birleştirildi. Alem Radyo ve Televizyon Yayıncılık Anonim Şirketi, Atlas Yayıncılık ve Ticaret Anonim Şirketi, Star Medya Yayıncılık Anonim Şirketi, Star Medya Ajans A.Ş., Star Matbaacılık A.Ş. ve Dinamik Radyo A.Ş gibi şirketlerin hepsi Türk Medya Grubu'na aittir.

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde medya grubunun kayıtları “T MEDYA YATIRIM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ” ismiyle yer alıyor. 30 Ekim 2017 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi’ne göre, Türk Medya Grubu'nun tüm hisseleri (%100) artık Zeki Yeşildağ'a ait.

Kardeşi Hasan Yeşildağ, Erdoğan’a yakınlığıyla tanınıyor. AKP'nin 22. dönem milletvekili. Hüseyin Besli'nin "Recep Tayyip Erdoğan, Bir Liderin Doğuşu" kitabına göre,, Recep Tayyip Erdoğan'ın cezaevindeyken can güvenliği için kasıtlı bir suç işledi, dört ay hapis cezasına çarptırıldı.

Altı kardeşin sahip olduğu (Ahmet, Nuri, Bayram, Kazım, Muzaffer ve Mustafa Albayrak kardeşler) ve 1952'de inşaat sektöründe iş hayatına giren Albayrak Holding, medya sektörüne 1997'de Yeni Şafak'ı satın olarak adım attı. Yeni Şafak gazetesi ve yedi dergi ve iki televizyonun sahibi. Gazete, televizyon, internet haber portalı, dergicilik, inşaat, reklamcılık, dağıtım, tarım taşıtları, geri dönüşüm makineleri, liman işletmeciliği, kağıt ürünler, tekstil, bilgi teknolojileri, sanayi, atık yönetimi ve metreleme sistemleri alanlarında faaliyet gösteriyor. Grup, özellikle 1990'lardan beri, belediyelerden pek çok kamu ihalesi aldı. Grubun bünyesindeki araç şirketi Tümosan 2015'de Milli Savunma Bakanlığı'nın 190 milyon Euro'luk tank yapımı ihalesini aldı. İstanbul Metrosu, Fatih Katlı Otoparkı, İETT Motor Yenileme Fabrikası, İETT Ayazağa Garajı, beş şehirde prefabrik hastane inşaatı, Pakistan Lahor'da metrobüs altyapı projelerini yapıyor. Savunma Bakanlığı'ndan Altay Tankı Güç Grubu İhalesi, hızlı tren üretim ihalesi, Hava Kuvvetleri'nin ilk yerli uçak çeker motor üretimi ihalesi de grupta. Albayrak Grubu, Trabzon ve Mogadişu limanları inşaatı, İstanbul, Ankara, Şanlıurfa, Gaziantep ve Kocaeli illerinde atık toplama faaliyetleri ve İstanbul'da İSKİ, TEDAŞ, İGDAŞ ile Ankara ve Trabzon'da TEDAŞ sayaç okuma işlerini üstleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Nuri Albayrak'ın kızının 2002'de nikâh şahidiydi, 2012'de de oğlunun nişan törenine katıldı.

İhlas Holding 1970'de Türkiye Gazetesi'nin kurulmasıyla kuruldu. Bir gazete, iki televizyon, bir haber ajansı, internet siteleri sahibi. Gazete, radyo, televizyon, internet haber portalı, haber ajansı, dergicilik, yayıncılık ve iletişim hizmetleri, perakende, sanayi, gayrimenkul, eğitim ve sağlık alanlarında 25 şirketin sahibi. 2013'de İstanbul Gaziosmanpaşa ilçesine 4 bin 500 konut inşası kapsamında çok tartışılan kentsel dönüşüm projesi kamu ihalesini, İstanbul Bağcılar Belediyesi'nden kablosuz geniş alan ağı ve güvenli internet bağlantısı ihalesini, Gaziosmanpaşa ilçesi kentsel dönüşüm projesi ihalesini, Salihli ve Bayındır'da polimetal madenleri ihalesini, Elbistan'da linyit madeni ve termik santrali ihalelerini kazandı.

  • Project by
    Bianet
  •  
    Sinir tanimayan gazeteciler
  • Funded by
    BMZ