İzleyici Yoğunlaşması

MOM metodolojisine göre, çapraz medya kullanım oranları sektördeki en büyük sekiz şirketin izleyici oranları üstünden hesaplanıyor. Aynı zamanda, medya türlerinin Türkiye'de habere ulaşımda kullanım sıklığı baz alınıyor. Habere ulaşımda kullanılan veriler Reuters Akademi'nin 2016 yılında yaptığı bir araştırmadan alındı. Bu araştırmaya göre, Türkiye'de insanların yüzde 90'ı haber almak için internete başvuruyor. Yüzde 80'i haberlere TV'den, yüzde 54'ü yazılı medyadan, yüzde 41'i ise radyodan ulaşıyor.

Medya sektörünün en güçlü sekiz sahibi, ülkedeki çapraz izlenim oranının neredeyse yüzde 40'ını elinde tutuyor. Bu medya sahiplerinin yarısının en az üç medya türünde yatırımı var. En güçlü medya sahipleri Doğan ve Kalyon ülke genelinde, sırasıyla yüzde 10 ve yüzde 7 oranında kullanıcıya ulaşıyor. Bu şirketlerin dört medya türünde de yatırımları var. Bu grupları Demirören (yüzde 6), Ciner Grubu (yüzde 5) ve Doğuş (yüzde 4) izliyor.

 

Televizyon

Televizyon sektöründe en güçlü beş medya kuruluşu izleyicinin yarısından fazlasını elinde tutuyor. Yüzde 12 ile Kalyon Grubu en yüksek izleyici payına sahip kanalların da sahibi. Doğan Grubu ise izleyicinin yüzde 11'ini elinde bulunduruyor. Hükümete yakın yayın yapmakla eleştirilen devlet televizyonu TRT, yaklaşık yüzde 11 ile bu iki grubu takip ediyor. Hükümetin yayınına doğrudan müdahalede bulunduğu iddia edilen Doğuş Grubu ise tüm izleyicinin yüzde 10'una sahip. Ciner Grubu yaklaşık yüzde 9 izleyici payı ile beşinci sırada.

Radyo

Radyo yayıncılarının Türkiye genelindeki yoğunlaşma oranı orta düzeyde. En güçlü dört radyo yayıncısı şirket dinleyicinin yüzde 44'ünü elinde tutuyor. Dinleyicinin büyük bir bölümü (yüzde 21) Doğuş Grubu kanallarını dinliyor. TRT istasyonları ise dinleyicinin yüzde 11'ine sahip. Türkiye'nin en büyük yayın kuruluşu olan Doğan'a ait radyolar ise yüzde 7 oranında dinleyiciye sahip. Bunları yüzde 5 ile Show Radyo takip ediyor.

Gazeteler

Yazılı medya kaynaklarının dağıtımları Türkiye’de tartışmalı bir konu. Yazılı basın tirajları güvenilir bulunmadığından, MOM ekibi resmi rakamları gerçek veri olarak kabul etmek zorunda kaldılar. Bu rakamlara göre dört büyük şirket tüm okur kitlesinin yüzde 59’unu elinde bulunduruyor. MOM metodolojisinde bu, yüksek yoğunlaşmanın işareti. Bu şirketler; Doğan (yüzde 22), Turkuvaz Media (yüzde 15), Esmedya (yüzde 12) ve Estetik Media (yüzde 10).

İnternet

Türkiye'de en çok takip edilen haber siteleri çoğunlukla gazetelerin web sitelerinden oluşuyor. Geniş takipçi kitlesine sahip olan 15 internet haber portalından 10'u bir gazete ya da TV kanalına ait web siteleri. Bu alanda yoğunlaşma yüksek risk altında. Dört büyük şirket sektördeki takipçilerin yüzde 55'ini elinde tutuyor: Demirören Medya (%20), Doğan Media (%17), Turkuvaz Media (%9) ve Yeni Medya (%9).

  • Project by
    Bianet
  •  
    Reporters without borders
  • Funded by
    BMZ